.jpg%3Fwidth%3D930%26format%3Dwebp&w=1920&q=75)
Arnavut oyuncu Anila Bisha, hükümetin “bakan” olarak tanıttığı yapay zeka avatarının yüzünü ve sesini izinsiz kullandığını belirterek hukuki mücadele başlattı. Bisha, kimliğini geri alana kadar davayı sürdüreceğini söylüyor.
Arnavutluk Başbakanı Edi Rama, geçen eylül ayında kamu ihalelerinde yolsuzluğu önlemekle görevli, yapay zeka tarafından oluşturulmuş ilk “bakanı” atadığını duyurdu.
Günler içinde söz konusu "dijital bakan”, parlamentodaki ilk konuşmasını yaptı. Geleneksel Arnavut kıyafetleri içindeki avatar, Bisha’nın dijital ikizi olarak kameraların karşısına çıktı ve “İnsanların yerini almak için değil, onlara yardımcı olmak için buradayım.” dedi.
Ancak 57 yaşındaki oyuncu, yüzünü ve sesini taşıyan bu konuşmadan haberdar olmadığını belirtti. “Kendimi parlamentoda konuşma yaparken gördüğümde, sesimin ‘ben bakanım’ dediğini duyduğumda inanamadım. Şok oldum, çok ağladım.” dedi.
“DIELLA” PROJESİ NASIL BAŞLADI?
Bisha, 2025’in başında çevrim içi kamu hizmetleri portalı için sanal bir asistan projesine yüzünü ve sesini vermeyi kabul etti. Amaç, vatandaşların bürokratik işlemleri daha kolay yürütmesini sağlamaktı.
Gerçekçi bir avatar oluşturulabilmesi için saatlerce aralıksız konuştuğunu, ağız hareketlerinin ve ses tonlarının tek tek kaydedildiğini anlatan Bisha, “Diella” (Arnavutça “Güneş”) adı verilen botun kısa sürede başarı kazandığını söyledi.
Hükümete göre Diella, birkaç ay içinde yaklaşık bir milyon etkileşim aldı ve platform üzerinden 36 binden fazla belge düzenledi.
BAKANLIĞA TERFİ ETTİ
Eylül ayında Başbakan Rama, chatbotu kamu ihalelerinden sorumlu “bakan” ilan etti. Rama, bu adımın ihaleleri “yüzde 100 yolsuzluktan arındıracağını” savundu.
Bisha ise gelişmelerden habersiz bırakıldığını ve aylarca hükümete ulaşmaya çalıştığını söyledi. Oyuncu, sözleşmesinin yalnızca devlet platformunda kullanım için geçerli olduğunu ve geçen aralık ayında sona erdiğini belirtti.
“Görüntümün ve sesimin siyasi amaçlarla kullanılması benim için çok ciddi bir mesele.” diyen Bisha, hükümetten yanıt alamadığını ifade etti.
HUKUKİ MÜCADELESİ DEVAM EDİYOR
Başbakan Rama, Diella’yı yurt dışında da yolsuzlukla mücadele vaadinin simgesi olarak tanıtmaya devam ediyor.
Ancak aralık ayından bu yana yapay zekadan sorumlu birim başkanının, kamu ihalelerinde usulsüzlük iddiasıyla ev hapsinde olduğu, başbakan yardımcısının da bir yolsuzluk skandalına karıştığı bildirildi.
Bisha, uzlaşma umutlarını yitirerek bu ayın başında “Diella”ya karşı dava açtı. İdari mahkeme, yargı süreci tamamlanana kadar görüntüsünün kullanımının durdurulması talebini pazartesi günü reddetti.
BİR MİLYON EURO TAZMİNAT TALEP EDECEK
Oyuncunun avukatı, birkaç gün içinde ana davanın açılacağını ve görüntü haklarının ihlali nedeniyle bir milyon euro tazminat talep edileceğini açıkladı.
Hükümet sözcüsü ise davayı “anlamsız” olarak nitelendirerek, konunun mahkemede çözüme kavuşmasını memnuniyetle karşılayacaklarını söyledi.
Bisha, gerekirse davayı Strazburg’daki Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’ne kadar taşıyacağını belirterek, “Sesimle ve görüntümle daha neler yapılabilir bilmiyorum. Bu artık korkutucu olmaya başlıyor.” dedi.
