Yüz kilogram patatesin referans fiyatı Avrupa’da şu anda ciddi bir arz fazlası bulunmasına rağmen, İran savaşı nedeniyle oluşan belirsizlik ortamının etkisiyle 2.11 eurodan 18.50 euroya çıktı. 18.50 euroluk referans fiyatın, işleyici firmalarla önceden sabit fiyat anlaşması yapılmamış, serbest piyasada satılan patatesleri kapsadığı belirtiliyor.
Markete yansımaz ama
Patates, yoğun besin gerektiren bir tarım ürünü olduğu için uygun fiyatlı gübreye erişimde yaşanan sorunların gelecekteki üretim miktarını doğrudan etkileyebileceği düşünülüyor. Patates üretiminde yoğun kullanılan üre ve amonyak gibi gübrelerin fiyatlarının savaşın başlamasından bu yana yaklaşık yüzde 80 arttı. Analistler, şu aşamada doğrudan bir ürün kıtlığı yaşanmadığını ancak piyasaların gelecekte daha pahalı üretim ve daha düşük hasat ihtimalini fiyatlamaya başladığını söylüyor.
Buna ek olarak bölgedeki istikrarsızlık, önemli deniz ticaret yollarını daha riskli hale getirerek tarımsal ürün taşımacılığını da zorlaştırıyor. Bu nedenle yatırımcıların ve tüccarların, mevcut arz fazlasına rağmen gelecekte oluşabilecek maliyet artışlarını ve tedarik sorunlarını fiyatlamaya başladığı belirtiliyor.
Şimdilik Avrupa’daki tüketiciler için bu durum temel bir gıda ürünü olan patatesin market fiyatlarında büyük bir sıçrama anlamına gelmese de, patates kontratlarındaki hareket piyasaların İran savaşının geniş ekonomik etkilerinden giderek daha fazla endişe duyduğunu ortaya koyuyor. Enerji ve taşımacılık maliyetlerindeki yükselişin uzun vadede devam etmesi halinde market raflarına da yansıyacağı belirtiliyor. Özellikle patates kızartması, cips ve dondurulmuş gıda sektörlerinin yüksek enerji tüketimi nedeniyle daha fazla baskı altında kalabileceği belirtiliyor.
