ABD Başkanı Donald Trump ile İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, Lübnan’a operasyon konusunda fikir ayrılığı yaşayınca, İsrailli lider zora girdi. ABD basınında, Axios haber platformunda yer alan ve iki ABD’li yetkiliye dayandırılan haberde, Trump’ın önceki gün telefonda görüştüğü Netanyahu’ya sert çıktığı belirtildi.
Haberde, Trump’ın İran’la müzakere sürecini “baltaladığı” gerekçesiyle İsrail’in Lübnan’da son günlerde gerginliği tırmandırmasından duyduğu rahatsızlığı açıkça dile getirerek Netanyahu’ya, “Sen delisin” ifadesini kullandığı kaydedildi. ABD Başkanı’nın görüşmede Netanyahu hakkındaki yolsuzluk soruşturma süreçlerine de atıf yaparak, “Ben olmasaydım şu an hapiste olurdun” değerlendirmesini yaptığına işaret edilen haberde, yetkililerden birinin, Trump’ın Netanyahu’ya “Seni ben kurtarıyorum. Şu an herkes senden nefret ediyor, herkes bundan dolayı İsrail’den nefret ediyor” şeklinde ifadeler kullandığını aktardığı bilgisine de yer verildi.
Trump durdurdu
Netanyahu, önceki gün İsrail ordusuna, Lübnan’da Hizbullah’ın kalesi olarak bilinen başkenti Beyrut’un Dahiye bölgesine yönelik hava saldırısı emri verdiğini duyurmuştu. Ancak Netanyahu’nun açıklamasına rağmen saldırılar gerçekleşmedi. Nitekim bu durumda Trump’ın müdahalesinin etkili olduğu öğrenildi. Trump’ın tutumunu ise İran’ın müzakereleri durdurma kararı etkiledi. İran, İsrail’in Lübnan’a yönelik saldırılarının devam etmesi nedeniyle arabulucular üzerinden ABD ile gerçekleştirdiği mesaj alışverişini durdurduğunu duyurmuştu. Bu gelişmenin ardından İsrail basını, Dahiye’ye düzenlenecek saldırıların ABD tarafından son anda durdurulduğunu ileri sürdü.
‘Kukla lider’
Yaşananlar, Netanyahu’ya İsrail içinde de büyük tepki oluşmasına neden oldu. İsrail’de siyasetçiler, ABD Başkanı Donald Trump’ın İsrail ile Hizbullah’ın “birbirlerine saldırmama” konusunda “mutabık kaldıklarını” açıklamasının ardından, Başbakan Binyamin Netanyahu’yu eleştiri yağmuruna tuttu. İsrail eski savunma bakanı ve İsrail Evimiz Partisi lideri Avigdor Liberman, Netanyahu’nun “başbakan değil, bir kukla” olduğunu söyledi. Eski başbakan Naftali Bennett, Netanyahu hükümetinin “İsrail’in egemenliği üzerindeki kontrolü yitirdiğini” belirterek “Her köşede kaos hakim” ifadesini kullandı. Ana muhalefet lideri Yair Lapid, İsrail’i “tam anlamıyla vasal devlet” şeklinde niteledi. İsrail Ulusal Güvenlik Bakanı Itamar Ben-Gvir ise, Netanyahu’ya seslenerek “Güçlü bir başbakan, ABD Başkanı’na mümkün olduğunda ‘evet’ der ve gerektiğinde ‘hayır’ der, demiştiniz. Şimdi dostumuza, Başkan Trump’a ‘hayır’ deme zamanı” çağrısında bulundu.
‘İran planını Erdoğan engelledi’
İsrail ordusu eski İstihbarat Dairesi (AMAN) başkanı Tamir Hayman, ABD ve İsrail’in bazı grupları İran’a saldırtma planının Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın ABD Başkanı Donald Trump’ı ikna etmesi neticesinde akamete uğradığını öne sürdü. Hayman, ABD ve İsrail’in etnik tabanlı bazı silahlı gruplar üzerinden İran’a karşı yürütmeye çalıştığı planın akamete uğramasına ilişkin Erdoğan’ın, Trump’ı ikna ederek planın iptal edilmesini sağladığını savundu.
Güneyde karşılıklı saldırılar sürdü
İsrail’in Beyrut’a yönelik müdahalesi durdurulsa da, ülkenin güneyinde İsrail ordusu ve Hizbullah arasında yaşanan karşılıklı saldırılar devam ediyor. ABD Başkanı Donald Trump’ın her iki tarafın da çatışmayı durdurma konusunda anlaştığını duyurmasından sonra karşılıklı saldırılar sürdü. İsrail ordusunun Lübnan’ın güneyindeki El-Mervaniyye kasabasına ve Nebatiye kentine düzenlediği saldırılarda 14 kişinin yaşamını yitirdiği açıklandı. Hizbullah ise, İsrail’in kuzeyindeki iki köy yakınlarında İsrail tanklarına ve askerlerine insansız hava araçları ve “topçu ateşi” kullanarak üç saldırı düzenlediğini duyurdu. Son saldırıların, İsrail ordusunu yeni önlemler almaya zorladığı belirtildi.
Görüşmeye devam
Öte yandan İsrail ile Lübnan arasındaki 4. tur doğrudan görüşmeleri, ABD Dışişleri Bakanlığı’nda başladı. Washington’daki doğrudan görüşmelere, önceki turlarda olduğu gibi ABD’nin Beyrut Büyükelçisi Mişel İsa, ABD’nin İsrail Büyükelçisi Mike Huckabee ve Bakanlık Yetkilisi Mike Needham, Lübnan’ın Washington Büyükelçisi Nada Hamadeh ile eski büyükelçisi ve Cumhurbaşkanlığı Özel Temsilcisi Simon Karam, İsrail’i temsilen de Washington Büyükelçisi Yechiel Leiter ile Ulusal Güvenlik Danışman Yardımcısı Yossi Draznin ve diğer bazı yetkililerin katıldığı aktarıldı.
