Afrika ülkesi Kongo Demokratik Cumhuriyeti ve komşu Uganda’da Ebola hastalığı salgını nedeniyle Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) tarafından “küresel sağlık acil durumu” ilan edildi. Bölgede Ebola’nın nadir bir varyantı olan Bundibugyo virüsünün bulaşmasıyla 88 kişinin öldüğü, 336 şüpheli vaka bildirildiği açıklandı. DSÖ, Ebola salgınının Kovid-19 gibi olmadığını belirterek, uluslararası sınırların kapatılmaması tavsiyesinde bulundu. DSÖ’nün acil durum ilanı, ülkeleri önlem almaları için harekete geçirmeyi amaçlıyor.
Aşısı olmayan varyant
DSÖ’ye göre, acil durum ilanı olayın ciddi olduğunu, yayılma riski bulunduğunu ve uluslararası müdahale gerektirdiğini gösteriyor. Yetkililer ilk cuma günü doğrulanan Ebola salgınının onaylanmış bir tedavisi ve aşısı bulunmayan nadir bir Ebola varyantı olan “Bundibugyo” virüsünden kaynaklandığını söyledi. Kongo ve Uganda’da bugüne kadar 20’den fazla Ebola salgını yaşandığı, yeni salgının, Bundibugyo virüsünün tespit edildiği üçüncü salgın olduğu bildirildi. DSÖ’ye göre, yeni salgında vakaların ikisi hariç tümü Kongo’dan kaynaklanıyor, iki vaka ise Uganda’dan bildirildi.
Nasıl bulaşıyor, belirtileri neler?
Ebola kusmuk, kan, meni gibi vücut sıvılarıyla insanlara bulaşarak kanamalara ve organ yetmezliğine yol açabiliyor. Virüsün iki ila 21 gün arasında değişen kuluçka döneminden sonra ilk belirtiler aniden ortaya çıkıyor: Yüksek ateş, yorgunluk, halsizlik, kas ağrısı, baş ağrısı ve boğaz ağrısı. Bu belirtileri kusma, ishal, karın ağrısı, döküntü, böbrek ve karaciğer fonksiyonlarında bozulmayla kanamalar izliyor. Hayatta kalanlar artrit, görme sorunları ve işitme kaybı yaşıyor. Afrika’da 50 yıldır 15 binden fazla can alan Ebola’nın Zaire, Sudan, Bundibugyo, Reston, Tai Forest ve Bombali adlı 6 varyantı bulunuyor. Ebola’nın şu an yayılan Bundibugyo suşu için özel tedavi ve aşı yok, sadece Zaire suşu için aşı var. DSÖ’nün gerçek enfekte kişi sayısı ve yayılım konusunda belirsizlik olduğunu açıklaması, salgının daha büyük olabileceğini düşündürüyor.
Meyve yarasaları tarafından yayılıyor
Virüs, Ebola’nın doğal taşıyıcıları olarak kabul edilen ve kendileri hastalığa yakalanmayan meyve yarasaları tarafından yayılıyor. Büyük maymunlar, antiloplar ve kirpiler gibi diğer hayvanlar da hastalığı taşıyıp insanlara bulaştırabiliyor. Salgınlar sırasında Ebola, enfekte insanlarla doğrudan ve yakın temas yoluyla bulaşıyor. Sağlıklı bir kişi, hasta bir kişinin vücut sıvıları (kan, kusmuk veya dışkı) yoluyla enfekte olabilir. İnsanlar, cenaze törenleri sırasında da virüs kurbanının cesediyle doğrudan temas etmeleri halinde enfekte olabilirler. Ancak Ebola havadan bulaşmadığı için diğer viral hastalıklara göre daha az bulaşıcıdır ama ölüm oranı yüzde 40 ila 70 arasındadır.
